Làng Thái Bình thuộc phủ Long Hưng xưa nằm ở khoảng giữa Thạch Thất và thị xã Sơn Tây ngày nay. Vào năm 503, một tù trưởng bộ lạc đã sinh được một cậu .Tuy là con nhà quyền quý, nhưng Lý Bí – tên cậu bé có tuổi thơ không được may mắn. Năm cậu lên 5 thì cha mất, 7 tuổi mẹ cũng qua đời. Lý Bí được người chú đón về nuôi dưỡng. Một hôm có vị thiền sư đến làm lễ tại chùa làng, tình cờ trông thấy cậu bé khôi ngô dĩnh ngộ, thiền sư đoán sau này cậu ắt làm nên sự nghiệp. Ông liền tìm gặp người chú, ngỏ ý muốn đem cậu bé về làm “con nuôi cửa Phật”. Từ đó Lý Bí theo thiền sư về làm chú tiểu ở chùa Linh Bảo trên đất Giang Xá (nay thuộc xã Đức Giang, huyện Hoài Đức, Hà Nội). Được sự dạy bảo của thiền sư, lại chuyên cần học hỏi nên sau hơn 10 năm đèn sách, Lí Bí đã trở thành một chàng trai văn võ song toàn. Nhờ có thiên tư lỗi lạc, chàng được mọi người tôn lên làm thủ lĩnh địa phương. Bấy giờ nước ta đang dưới ách cai trị của nhà Lương. Lý Bí bị gọi ra làm giám quân, một chức quan nhỏ có phận sự giám sát việc quân ở Đức Châu (nay thuộc huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh). Sau do bất bình với bọn quan nhà Lương hống hách, ăn hiếp người mình, ông tự bỏ về quê, nuôi chí nổi dậy chống lại chính quyền đô hộ. Tháng giêng năm 542, ông đứng lên phất cờ đại nghĩa, xuống hịch kêu gọi nhân dân đồng lòng đánh giặc. Ông được nhiều người tài giỏi giúp sức. Triệu Túc, tù trưởng ở Chu Diên cùng con là Triệu Quang Phục đem quân nhà gia nhập đạo quân của ông. Phạm Tu, một võ tướng đã ngoài 60 tuổi cũng tìm đến xin theo. Họ đều trở thành những trợ thủ đắc lực của Lý Bí, lập được nhiều công trạng. Sức mạnh của quân khởi nghĩa càng tăng bội phần khi Lý Bí có thêm sự giúp giập của Tinh Thiều. Là người giỏi mưu lược, Tinh Thiều đã bày cho ông nhiều kế sách để từng bước đánh đuổi quân nhà Lương… Chỉ trong vòng ba tháng, Lý Bí đã chiếm được hầu hết các quận, huyện và thành Long Biên, trị sở của quân đô hộ. Nhận tin cấp báo, triều đình nhà Lương xuống lệnh cho các tướng phản công chiếm lại thành. Cuộc phản công thất bại, vua Lương phải điều binh mã sang hòng dẹp tan cuộc khởi nghĩa. Nhưng dù có binh hùng tướng mạnh, bọn chúng đã bị Lí Bí đánh cho tan tác. Cuộc khởi nghĩa kết thúc thắng lợi. Ách đô hộ gần 500 năm của Bắc triều, đến đây bị đập tan. Tháng hai năm Giáp Tý (544), Lý Bí lên ngôi, xưng là Lý Nam Đế. Ông lấy niên hiệu Thiên Đức, đặt tên nước là Vạn Xuân. Sử gọi triều đại của Lý Nam Đế là nhà Tiền Lý, để phân biệt với nhà Hậu Lý, sẽ được khởi dựng hơn bốn thế kỷ rưỡi về sau. Cần phải nói thêm : Vào năm 1077 dưới thời Lý Nhân Tông Thái phó Lý Thường Kiệt đã chỉ huy quân Đại Việt chống quân xâm lược Tống trên song như Nguyệt (nay gọi là Sông Cầu) Cuộc chiến kéo dài suốt hai tháng mới đi đến thắng lợi. Tương truyền để kích lệ quân sĩ, Lý Thường Kiệt đã bí mật cho người đêm đêm vào miếu thờ Thần song đọc bài thơ :
"Nam quốc Sơn Hà Nam đế cư
Tuyệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”
Bài thơ này sau được gọi là “Bài thơ thần” và được coi như bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta và Nam Đế mà bài thơ nói tới chính là Lý Nam Đế - người đã lập nên nhà nhà nước Vạn Xuân với khát vọng đất nước trường tồn.
Kính mời quý khánh giả cùng Tranh cát động Nguyễn Thế Nhân theo dõi câu chuyện lịch sử này .