Từ thuở cha ông mở cõi, ngựa đã in dấu trên những hành trình mưu sinh và giữ nước. Trên lưng ngựa là bao nhiêu chuyến đi buôn dặm dài, là tiếng trống trận, là những cuộc viễn chinh giữ bờ cõi. Hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt phun lửa đánh giặc không chỉ là truyền thuyết đó là biểu tượng của tinh thần quật khởi: khi đất nước cần, sức mạnh dân tộc sẽ bùng lên như lửa, như vó ngựa tung trời.
Ngựa trong đời sống thường nhật lại mang một sắc thái khác: trung thành và nhẫn nại. Con ngựa có thể không oai như hổ, không linh thiêng như rồng, nhưng sức ngựa bền bỉ băm vó muôn dặm trường dù trên lưng chở nặng chở nặng. Nó không phản bội người đã cầm cương. Vì thế, người Việt quý cái đức của ngựa : Trung thành, nhanh nhẹn, tận tuỵ và kiên trì.
Trong ngôn ngữ, hình tượng ngựa cũng đầy khí phách. “Mã đáo thành công” không đơn thuần là câu chúc, đó là khát vọng trở về trong vinh quang sau hành trình gian khó. Chỉ khi ngựa quay về, hành trình mới trọn vẹn. Thành công không nằm ở vạch xuất phát, mà ở đích về.
Ngựa còn bước vào cõi tâm linh. Ngựa thờ, ngựa giấy trong lễ nghi không chỉ là phương tiện cho thần linh, mà là cầu nối giữa hai thế giới, mang theo ước nguyện, gửi gắm lòng thành. Trong nghệ thuật dân gian, tranh ngựa thường được vẽ với thế phi nước đại, bờm tung, đuôi gió  như một lời nhắc: đời người phải có lúc bứt phá, không thể mãi gặm cỏ an toàn.
Điều thú vị là, ngựa tượng trưng cho tự do nhưng lại sống trong kỷ luật. Nó cần người cầm cương, nhưng không chịu bị trói buộc. Giống như con người vậy muốn bay xa phải biết định hướng.
Hình tượng ngựa chính là ẩn dụ cho khát vọng Việt: một dân tộc đất không rộng, người không đông, không giàu tài nguyên nhất, nhưng bền bỉ và không chịu khuất phục. Khi đã vào guồng, vó ngựa sẽ vang xa.
Mừng năm mới Bích Ngọ 2026 năm nay Tranh cát Nguyễn Thế Nhân sẽ gửi tới quí độc giả Videoclip vẽ ngựa chủ đề Mã Đáo Thành Công chất liệu màu nước trên giấy
Hoạ sĩ Nguyễn Thế Nhân khi vẽ tranh cát để thể hiện những hình ảnh tối giản, biểu trưng… trước đó anh đã có kiến thức vững vàng về hình hoạ và sử dụng thành thạo nhiều chất liệu hội hoạ như một ví dụ trong videoclip dưới đây: